Szkoła Podstawowa im. H. Sienkiewicza w Kamionnie

Historia Szkoły Podstawowej w Kamionnie sięga 1924 roku, kiedy to ks. dziekan Władysław Lewicki proboszcz parafii Kamionna napisał list do Marszałka Sejmu, przewodniczącego komitetu sprowadzenia zwłok Henryka Sienkiewicza z Vevey do Polski.

Kamionna dn.26 X 1924r.

Dostojny Panie Marszałku

       Niniejszym mam honor zakomunikować, że dla uczczenia niespożytych zasług Wielkiego Patrioty, Szczerego Miłośnika Ludu Polskiego Henryka Sienkiewicza, otworzyliśmy szkołę powszechną Jego imienia w Kamionnie.

       Jak świadczą kroniki miejscowe, nie było tu nigdy szkoły – pierwsza to uczelnia, w której nauki pobiera sześćdziesięcioro dzieci wiejskich.

       Niech czci ona Boga, służy Ojczyźnie i rozsławia Imię nieśmiertelnego Hetmana dusz ludzkich.

Ks. Władysław Lewicki

Otwarcie szkoły miało miejsce 9 października 1924. Placówka powstała dzięki inicjatywie i zabiegom ks. Władysława Witolda Lewickiego. Po uzyskaniu pozwolenia oddał on na użytek szkoły połowę budynku starej plebani. Zaopatrzył też placówkę w niezbędne urządzenia i pomoce. Kadrę szkoły stanowili: kierownik – Ludmiła Kwaśnicka oraz nauczyciele: Zofia Dominikiewiczowa, Maria Cierpicka i Janina Stelmachówna. Szkoła obejmowała tylko jeden oddział. Rosnąca liczba dzieci w wieku szkolnym zmobilizowała    ks. Lewickiego do działania. W 1929 roku według projektu architektonicznego Adama Piotrowskiego wybudowano budynek nowej szkoły, stanowiący obecnie starą część placówki. Uroczyste otwarcie miało miejsce 15 września 1929 roku. Kierownictwo siedmioklasowej szkoły objął Mieczysław Nykowski.

Od powstania Publiczna Szkoła Powszechna była jedynym ogniskiem kultury i oświaty w okolicy. W czerwcu 1932 roku liczba uczniów wynosiła 399. W czerwcu 1939 roku placówka liczyła już 529 uczniów.

Wybuch II wojny światowej położył kres rozwojowi placówki. Przez większość lat okupacji budynek służył za koszary wojskowe.

Okres okupacji to czas tajnego nauczania. Od marca 1940 roku wróciło nauczanie jawne. Nauczyciele uczyli w okolicznych wioskach. Pod koniec 1941 udało się wrócić do Kamionny, ale zajęcia odbywały się w wynajętych lokalach. Od września1942 dzieci znowu uczyły się w budynku szkoły, ale musiały go opuszczać w czasie obecności wojska niemieckiego. Wtedy uczniowie przenosili się do szkolnej szopy. Wraz z nauczaniem jawnym nadal funkcjonowało nauczanie tajne. Dzieci były stale uświadamiane, znały grożące im niebezpieczeństwo i starały się zachować jak największą tajemnicę.

Tajne nauczanie pociągało za sobą ogromne ryzyko. 11 listopada 1942 roku o 6 rano żandarmeria niemiecka otoczyła budynek szkoły. Aresztowano nauczyciela Wacława Batko. Został on osadzony w więzieniu w Sokołowie Podlaskim. Przebywał tam do połowy grudnia 1942 roku. Wrócił załamany psychicznie. 17 lutego 1943 roku popełnił samobójstwo.

Osobą czynnie związaną z budową i działalnością szkoły w Kamionnie była Maria Sadzewiczowa, późniejsza założycielka Liceum Ogólnokształcącego w Łochowie. W czasie okupacji czynnie pracowała w tajnym nauczaniu.

W sierpniu 1944 roku wycofujący się hitlerowcy podpalają budynek szkoły.                     Z pięknego gmachu pozostają tylko wypalone mury. Podobny los spotyka filię szkoły                      w miejscowości Laski, gdzie istniała szkółka z klasami I-III.

Po wyzwoleniu szkoła przenosi się do dawnego budynku dworskiego. Zajmuje tylko cztery sale. Podczas gdy liczba dzieci objętych obowiązkiem szkolnym wynosi 386. Odbudowa zniszczonego budynku szkoły staje się naglącą potrzebą. Doszła jednak do skutku dopiero na początku lat pięćdziesiątych.

Szkoła posiadała trzy filie w miejscowościach: Laski, Twarogi i Kalinowiec. Uczęszczali tam uczniowie klas I-III. Z czasem filię w Twarogach zlikwidowano, a Kalinowiec i Laski zostały samodzielnymi placówkami (obecnie nie istnieją).

Od 1945 szkoła funkcjonowała pod nazwą Publiczna Szkoła Podstawowa                              w Kamionnie. W 1998 roku postanowiono je nadać. Rozpoczęto wtedy poszukiwanie dokumentów dotyczących powstania placówki. Ze zdziwieniem odkryto, że szkoła posiada imię od początku swojego istnienia. Postanowiono więc je przywrócić. W dniu 15 września 1998 roku szkoła odzyskała swe dawne imię – imię Henryka Sienkiewicza.

Historia zatacza koło. 15 września 1929 roku ks. Lewicki poświecił budynek szkoły, który powstał dzięki jego staraniom i nadał mu imię polskiego noblisty. 15 września 1998 roku biskup drohiczyński Antoni Pacyfik Dydycz poświęcił Sztandar Szkoły Podstawowej w Kamionnie na którym widnieje napis:

Szkoła Podstawowa w Kamionnie

1. Henryka Sienkiewicza w Kamionnie 1924 – 1998

W drugiej połowie lat osiemdziesiątych do istniejącego budynku dobudowano dwukondygnacyjne skrzydło zawierające: kotłownię, sale lekcyjne, mini salę gimnastyczną i pion sanitarny. W 2001 roku w ramach dalszej rozbudowy zalano fundamenty pod nowe skrzydło w tym pełnowymiarową salę gimnastyczną. Budynek znany wam dziś funkcjonuje od roku 2006.

Opracowanie: mgr Agnieszka Sęk